در کیهان شناسی تورم فرضیه ای است که میگوید جهان پس از تولدش یک دوره ی انبساط نمایی بسیار سریع را از سر گذرانده است.این انبساط را به فشار منفی انرژی خلا نسبت میدهند.پیامد مستقیم ان این است که کل جهان از ناحیه ی کوچکی اغاز شده که به طوری به هم وابسته اند.تورم به معمای مهبانگ پاسخ میدهد.اینکه چرا جهان تخت همگن و همسانگرداست.در حالی که بر پایه مهبانگ و اصل کیهان شناسی جهان باید به شدت خمیده و نا همگن می بود!! این نظریه نیز خاستگاه ساختار بزرگ مقیاس کیهان راتوضیح میدهد. افت و خیز های کوانتومی جهان پیش از تورم هنگامی که تامقیاس کیهانی بزرگ شد هسته رشد ساختارهای کیهانی را پدید اورد.باوجود اینکه هنوز نحوه ی عملکرد تورم از دیدگاه فیزیک ذرات معلوم نیست ولی تصویر پایه ای از این نظریه دارد که با ازمایش ها تایید شده است.اکنون نیز تورم بخشی از مدل استاندارد مهبانگ در علم کیهان شناسی است. ذره یا میدان فرضی که باعث تورم میشود اینفلاتون نام دارد.

ذرات تا بی‌نهایت ادامه دارند

دکتر حسابی یکبار تابستان برای مدت کوتاهی به ایران بازگشت و در خانه ای متعلق به آقای جمارانی تابستان را سپری می کرد و در همین ایام در حین مطالعات به این فکر افتادند که علت وجود خاصیتهای ذرات اصلی باید در این باشد که این ذرات بی نهایت گسترده اند و هر ذره ای در تمام فضا پخش است و نیز هر ذره ای بر ذرات دیگر تاثیر می گذارد. به این ترتیب به فکر آزمایشی افتاد که این نظریه را اثبات و یا نفی کند . او با خود فکر کرد اگر این تئوری صحیح باشد باید چگالی یک ذره مادی به تدریج با فاصله از آن کم شود و نه اینکه یک مرتبه به صفر برسد و نباید ذره مادی شعاع معینی داشته باشد. پس در اینصورت نور اگر از نزدیکی جسمی عبور کند باید منحرف شود و پس از اینکه محاسبات مربوط به قسمت تئوری این نظریه را به پایان رسانید پس از بازگشت به امریکا به راهنمایی پرفسور انیشتین در دانشگاه پرنیستون به تحقیقات در این زمینه پرداخت. پرفسور انیشتین قسمت نظری تئوری را مطالعه کرد و دکتر حسابی را به ادامه کار تشویق کرد. دکتر حسابی به راهنمایی پرفسور انیشتین به تکمیل نظریه پرداخت سپس یک سال دیگر در دانشگاه شیکاگو به کار پرداخت و آزمایشهایی در این زمینه انجام داد. وی با داشتن یک انتر فرومتر دقیق توانست فاصله نوری را در عبور از مجاورت یک میله اندازه بگیرد و چون نتیجه مثبت بود آکادمی علوم آمریکا نظریه دکتر حسابی را به چاپ رسانید. برخی همکاران از نامأنوس بودن و جدید بودن این فکر متعجب شدند و برخی از این نظریه استقبال کردند.